اهمیت آگهی بخشی در رسانه

تاریخ زندگی بشر را می‌توان در سه دوره متفاوت بررسی کرد که هر یک به گونه‌ای زندگی انسان‌ را دگرگون کرده و او را به سازگاری و هماهنگی با اقتضائات عصری خود وا داشته است. دوره نخست، انقلاب کشاورزی است که نزدیک به دو هزار سال به طول انجامید. دوره دوم، انقلاب صنعتی بود که تا چند دهه اخیر ادامه داشت و دوره سوم، انقلاب فراصنعتی است که توسعه فن‌آوری‌های نوین ارتباطی و تولید انبوه اطلاعات از ویژگی‌های مهم آن است.
بحث آگاهی بخشی و اطلاع رسانی رسانه ها از چند جهت قابل بررسی است. به طور مثال از طرفی این مسأله که فرآیند اطلاع رسانی به چه شکلی صورت بگیرد تا نتیجه بهتری داشته باشد و بتواند تمام نیاز مخاطب را پاسخ دهد مورد نظر است، از طرفی هم توجه به توزیع یکسان این اطلاع رسانی برای همه گروه های پیام گیر، تا بین طبقات اجتماعی شکاف آگاهی اتفاق نیفتد. در این قسمت به اهمیت آگهی بخشی در رسانه ها نیز خواهیم پرداخت.

نقش و جایگاه رسانه

imagesزندگی بشر در جامعه اطلاعاتی، در سطوح مختلف اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی، به فن‌آوری ارتباطات و اطلاعات مرتبط است. در چنین جامعه‌ای، تولید و تبادل اطلاعات در زندگی فردی و اجتماعی نقش اساسی ایفا می‌کنند. توسعه و پیشرفت کشورها به اطلاعات و فن‌آوری‌های ارتباطات وابسته است و کشورها می‌کوشند به این حوزه وارد شوند تا از رقابت‌های اطلاعاتی و خبری دنیا عقب نمانند و زیان نبینند.
در چنین وضعیتی، نقش و جایگاه رسانه‌ها چنان پررنگ می‌شود که زندگی و فعالیت‌های اجتماعی و بین‌المللی را بدون وجود آنها نمی‌توان تصور کرد. آنچه به نقش رسانه‌ها در حال حاضر اهمیت بخشیده است، توانایی رسانه‌ها در گذر از مرزهای فیزیکی و جغرافیایی است که در زمانی کوتاه و با سرعتی فزاینده می‌توانند اطلاعات و پیام خود را به سرتاسر جهان انتقال دهند و بر شمار انبوهی از جمعیت دنیا اثر بگذارند.
در نتیجه، استقلال رفتاری دولت‌های ملی کاهش یافته و در مقابل، واحد‌های فراملی، بازارها، دانشگاه‌ها و سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی پا به عرصه وجود گذاشته‌اند که همه فعالیت‌ها و روابط انسانی را بر اساس ارزش‌ها و فرهنگ‌های مدافعان و مدیران رسانه‌ای شکل می‌دهند.
رسانه‌ها با انتقال پیام و اطلاعات به پیام‌گیرندگان، موجب ایجاد اندیشه، رفتار و فرهنگ شده یا کنترل رفتار و اندیشه را در انحصار خود قرار داده‌اند. به همین دلیل، کاربرد عنوان «عصر رسانه‌ای» به جای «عصر اطلاعاتی» رایج‌تر است. به اعتقاد بسیاری از اندیشمندان و متخصصان ارتباطات، به ماهیت جامعه اطلاعاتی بیشتر از جنبه رسانه‌ای آن توجه شده است. رشد فزاینده کمّی و کیفی رسانه‌ها موجب شکل‌گیری جریان انتقال اندیشه و اطلاعات در سطح ملی و بین‌المللی شده و همه ابعاد زندگی بشر را دربرگرفته است.
تولید صنعتی و تولید انبوه اطلاعات، بازار بزرگ رسانه‌ای را پدید آورده است. به قول آنتونی گیدنز، جامعه‌شناس بزرگ انگلیسی، «رویتر، آسوشیتدپرس و یونایتدپرس از مؤسسه‌ها و بنگاه‌های مهم خبری هستند که اخبار را به سراسر جهان مخابره می‌کنند، به گونه‌ای که هر روز، ۳۴ میلیون کلمه اطلاعات را به سراسر دنیا می‌فرستند و مدعی هستند که روی هم رفته، نُه دهم کل محصول خبری رادیو‌ها و مطبوعات دنیا را فراهم می‌سازند.»

نقش آگاهی‌ بخشی در عصر ارتباطات و اطلاعات

images (4)تاریخ زندگی بشر را می‌توان در سه دوره متفاوت بررسی کرد که هر یک به گونه‌ای زندگی انسان‌ را دگرگون کرده و او را به سازگاری و هماهنگی با اقتضائات عصری خود واداشته است. دوره نخست، انقلاب کشاورزی است که نزدیک به دو هزار سال به طول انجامید. دوره دوم، انقلاب صنعتی بود که تا چند دهه اخیر ادامه داشت و دوره سوم، انقلاب فراصنعتی است که توسعه فناوری های نوین ارتباطی و تولید انبوه اطلاعات از ویژگی‌های مهم آن است. بدین ترتیب، در دوره کنونی که تبادل اطلاعات و ارتباطات در سطحی گسترده روی می‌دهد، باید آگاهی‌بخشی در رأس برنامه‌های رسانه‌ ها قرار گیرد تا با اطلاع‌ رسانی همراه با آگاهی‌ بخشی، افراد جامعه را وارد عرصه مبادله‌های جهانی اطلاعات سازد.

رسانه‌ها با انتقال پیام و اطلاعات به پیام‌گیرندگان، موجب ایجاد اندیشه، رفتار و فرهنگ شده یا کنترل رفتار و اندیشه را در انحصار خود قرار داده‌اند.
با توضیح و تفسیر جامعه اطلاعاتی و ارتباطی و نقش اساسی اطلاعات در آن می‌توانیم نشان دهیم که رسانه ‌ها در چنین وضعیتی، نقش خطیری بر عهده دارند تا جامعه را برای ورود به عرصه رقابت اطلاعاتی آماده کنند. همان‌گونه که گفته شد، از ویژگی‌های این عصر، فراوانی اطلاعات، سرعت و گستردگی نشر آن است. بنابراین، مخاطب با انبوهی از اطلاعات و منابع روبه‌رو خواهد شد که امکان گزینش آزادانه اخبار و اطلاعات را دارد و مجبور نخواهد شد فقط از آنچه در دسترس او قرار می‌گیرد، استفاده کند و به تحلیل و تصمیم‌گیری بپردازد. در این میان، رسانه‌ها و دیگر ابزارهای آگاهی ‌بخش ملی باید سطح آگاهی و تفکر مخاطب گزینش‌گر را بالا ببرند تا بتواند اطلاعات و اخبار را به گونه‌ای درست و شایسته، انتخاب و سپس واقعیت‌های پیرامون خود را تفسیر و تحلیل کنند. رسانه‌ها نیز موظفند سطح هوشیاری و آگاهی افراد جامعه را بالا ببرند تا آنها بتوانند عقلانی و منطقی رفتار کنند.

از این ‌رو آنچه در عصر ارتباطات ضرورت می‌یابد، آگاهی ‌بخشی و بصیرت‌ دهی به افراد است تا از میان انبوه اطلاعات و خبرها، آنچه را واقعیت دارد، تشخیص دهند و بتوانند اطلاعات را تحلیل و تبیین کنند و به واقعیت برسند و بدین‌ترتیب، آگاهی و بصیرت در نهاد آنها به وجود آید. به عبارتی دیگر، باید آگاهی به افراد جامعه جزو وظایف رسانه‌های ملی قرار گیرد تا با این سلاح وارد عصر اطلاعات و ارتباطات شوند. اگر این آگاهی بخشی در دوره های گذشته چندان مورد توجه نبود اما در حال حاضر از اهمیت زیادی برخوردار است.

، ،

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.