تبلیغات سیاسی چیست؟

امروزه تبلیغات، جزیی از ارتباطات عمومی محسوب می‌شود و هدف آن، دستیابی به مقاصد از پیش تعیین شده است تبلیغات عبارت است از مدیریت نگرش‌های جمعی از طریق دستکاری نمادهای مهم هدف تبلیغات، تغییر عقاید و تحت تأثیر قراردادن افکار و حالات بسیاری از مردم است، در حالی که در آموزش، پیامها به عنوان اصول پذیرفته شده و اثباتی به دیگران منتقل می شود واژه تبلیغات تا اوایل قرن بیستم استفاده گسترده‌ای نداشت؛ اما از آن هنگام، برای توصیف و تشریح تاکتیک‌های اقناع که در جنگ جهانی اول و پس از آن، توسط رژیم‌های توتالیتر به کار می‌رفت، مورد استفاده قرار گرفت.

تبلیغات سیاسی چیست؟

تبلیغات سیاسی چیست؟تبلیغات سیاسی یا پروپاگاندا شکلی از ارتباط است که با ترغیب یا اقناع متفاوت است؛ زیرا هدفش این است به پاسخی دست یابد که قصد مبلغ را تداوم بخشد در حالی که اقناع یا ترغیب، به مثابه یک فعال کننده دوسویه عمل کرده و هدف پاسخ به نیازهای ترغیب کننده و ترغیب شونده است، ضمن این‌ که پروپاگاندا نشانگر آن است که چگونه می‌توان عناصر اطلاع رسانی و ارتباط اقناعی را در تبلیغات با یکدیگر تلفیق کرد.
تبلیغات سیاسی، امروز نیز در دو سطح ملی و بین‌المللی رو به گسترش است تبلیغات ملی، بیشتر به سوی حفظ اتحاد اقوام در لوای رهبری‌های موجود گرایش دارد و نقش اساسی آن بیشتر به صورت پرورش متخصصان در تبلیغات و روابط عمومی برای پیشبرد اهداف ایدئولوژیک خلاصه می‌شود؛ اما تبلیغات بین¬المللی، بیشتر از سوی کشورهای توسعه یافته و قدرت‌های سیاسی اعمال می شود و هدف اصلی آنان، جلب گرایش کشورهای غیرمتعهد به کشورهای جرگه بلوک خود است.

تبلیغات سیاسی چیست؟در تبلیغات سیاسی، فرهنگ بومی به دلیل وجود همگنی با نیاز مخاطب می‌تواند از قدرت تأثیرگذاری بیشتری برخوردار باشد؛ زیرا در برخی از موارد فرهنگ بومی تنها راه برقراری ارتباط با مخاطب است. پس استفاده از فرهنگ بومی به ‌عنوان بستری برای تأثیرگذاری سریع، یکی از ضرورت‌هاست و این امر تا آنجا اهمیت دارد که حتی بنگاه‌های سخن ‌پراکنی بین‌المللی، اخبار و پیام های خود را نه تنها به زبان بومی کشورهای مختلف، بلکه با رعایت لهجه‌ های متفاوت یک زبان برای القای پیام استفاده می‌کنند. به طور کلی شیوه‌ها و روش هایی که در عرصه تبلیغات سیاسی در جهان اعمال می‌شود، با توجه به چگونگی اوضاع و احوال هر کشور، اهداف سیاستگذاران و مبلغان و مخاطبان انتخاب می‌شوند که از جمله آنها می‌توان به جنگ روانی و شایعه اشاره کرد. اهمیت تبلیغات سیاسی در کاربرد اصلی وسایل ارتباط جمعی شکل دادن عقاید عمومی و ایجاد یک‌ نوع هم‌رأیی اجتماعی است که برای نظم اجتماعی هر نظام الزامی است.

نهایت این‌ که افکار عمومی به منزله یک پدیده روانی اجتماعی بر نگرش‌ها استوار است که برگردانیدن آن در یک جهت معین کوشش‌های بی‌شماری را می‌طلبد. در این میان وسایل ارتباط‌ جمعی، نظامی برای انتقال نمادها و پیام‌ها به عموم مردم بوده و در راستای یکی از وظایف مهم خود یعنی همگرا کردن فرد در یک نظام از پیش تعیین‌شده‌ای از ارزش ها، باورها و رفتارهای اجتماعی از تبلیغات سیاسی استفاده می‌ کند.
در واقع در تبلیغات سیاسی تلاش می‌شود تا حد امکان نیروی اندیشه و وجدان فرد کمتر به کار افتد و برعکس در او واکنش های انعکاسی شرطی پدید آید. به عبارت دیگر کارگزاران تبلیغ سیاسی معتقدند شیوه گفتار و رفتار شخصیت‌های سیاسی می‌تواند جهت ‌دهنده و هدایت ‌کننده افکار عمومی به سمتی خاص و معین باشد.

افکار عمومی و تبلیغات سیاسی

تبلیغات سیاسی چیست؟عموم مردم هر جامعه، پیوسته در معرض بمباران تبلیغات سیاسی هستند که مجاری رسانه‌ای مختلف در سطح وسیع انتشار می‌دهند، لحظه ای نیست که در تلویزیون، روزنامه‌ها و رادیو نامی از سیاستمداران برده نشود یا مسائل سیاسی از طریق آنها مطرح نشود، تبلیغات و آگهی‌های سیاسی، مباحثات سیاسی، کنفرانس‌های خبری نامزدهای انتخاباتی، سخنرانی‌های سیاسی رهبران احزاب و…. مجموعه اخبار سیاسی را تشکیل می‌دهند که در مقاطع مختلف زمانی مردم از آن تغذیه می‌کنند و به شدت در بسیاری موارد تحت تاثیر قرار گرفته و ناخواسته در مسیر تحقق نیات مذبوحانه سیاستمداران و کارگزاران تبلیغات سیاسی قرار می‌گیرند.
به تعبیر دیگر تبلیغات سیاسی در بیشتر موارد، عبارت است از هدایت افکار عمومی برای سوق دادن توده مردم به حمایت یا رضایت فعال از تصمیمات و استدلالات رهبران سیاسی جامعه، نفی هر نوع مخالفتی با این سیاست ها یا حداقل سکوت در برابر آنها. گسترش وسایل ارتباط جمعی، مانند روزنامه، رادیو و تلویزیون باعث پیدایش جامعه تازه ای می شود که در آن کلیه افراد، صرف نظر از اینکه درکجا زندگی می کنند و یا به چه جامعه ای تعلق دارند، در تماس با منابع خبری از رویدادها و رخدادها آگاه می شوند. تا جایی که حتی اگر در جامعه ای میزان مشارکت اجتماعی مردم هم محدود باشد، میزان آشنایی آنها با حوادث و رخدادها و در نتیجه مشارکت آنها در این زمینه با آنچه در گذشته بود، قابل قیاس نیست.

در واقع در جوامع امروز افراد معمولی هم حداقل دارای کمی قدرت هستند و از خلاقیت و ابتکار برخوردار بوده و صاحب رای و عقیده اند و دیگر قدرت آن بالابالا ها و دور از دسترس مردم و مصون از انتقاد نیست. در عصر ما، در این جوامع به تدریج قدرت به مردم نزدیک تر می شود و بقای نظام به داوری و نظر همگان بستگی پیدا می کند، به طوری که امروز حکومت و دولت موضوع افکار عمومی شده و صاحبان قدرت از هاله تقدس گذشته، بیرون آمده و در معرض داوری همگان قرار گرفته اند.
تبلیغات سیاسی چیست؟صاحبان نفوذ، دیگر نمی توانند قدرت را به دست گیرند و یا آن را حفظ کنند، مگر با موافقت آشکار نیروی ناپیدایی به نام افکار عمومی، در این بین، تبلیغات سیاسی، با توجه به تمام امکاناتی که پیشرفت تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات در اختیار آن قرار داده است، شاهدی بر اهمیت موضوع افکار عمومی در جامعه امروز است. سیاستمدارانی که، طرفداران زیادی ندارند و یا نامزدهایی که برای تحقق اهداف خود نمی توانند در انتخابات رأی کافی به دست آورند، در واقع از قدرتی برخوردار نیستند. بدین سان، روز به روز به عده افرادی که به نقش خود آگاهی می یابند و رهبرانی که به مردم اهمیت می دهند و می دانند در چه مواقعی خواست مردم را به حساب آورند، افزود می شود. در نتیجه ارتباطی که میان تبلیغات و تاثیر آن بر افکار عمومی وجود دارد بیش از هر چیز به میزان پیشرفت جامعه و ماهیت حکومتی بستگی دارد.

در تبلیغات سیاسی از یک طرف افکار عمومی و از طرف دیگر رسانه ها و نهادهای واسطه ای به شمار می آیند. اما آنچه در این میان حائز اهمیت است، عامل دیگر یعنی نقش احزاب است. اگر احزاب در تبلیغات غایب باشند، وسایل ارتباط جمعی اثرات فوق العاده ای خواهند داشت. بنابراین تبلیغات سیاسی بسیار بستگی به نوع و تعداد کانال های تبلیغاتی دارد به عبارتی هر چه کانال های بیشتری در اختیار صاحبان تبلیغات باشد، تاثیر آنها به مراتب زیادتر خواهد بود امروزه در انتخابات نظر هر فردی با دیگران هم وزن است، زیرا افراد تنها یک رأی دارند و آرای آنها هم با هم مساوی است.
در جامعه امروز هر فردی تا حدی اختیار عمل دارد و می تواند مسیر زندگی خود را خود تعیین کند. به عبارتی هر خانواده ای آزاد است که فلان روزنامه را بخرد و به فلان گروه رأی دهد یا از فلان سیاست حمایت کند که با منافع او بیشتر سازگار است و آرزوهایش را بیشتر برآورده می کند. در نتیجه گفت وگو و تبادل نظر با دیگران به تدریج در زندگی روزمره رایج می شود و حاصل این گفته ها در رأی انتخاباتی به صورت جریان های فکری بر سرنوشت جامعه تاثیر می گذارد.
پرواضح است، در این میان بیشترین کاری که تبلیغات می تواند انجام دهد، تحریک مردم به کاری است که از قبل زمینه ای در آنها وجود داشته است. یعنی تبلیغات می تواند گرایش های موجود درافراد را تقویت کند. تبلیغات میزان آ گاهی مردم را بالا می برد، نوعی فریب نیست. گرچه در نظام های بسته ملاک، آگاهی مردم نیست و تلاش در ایجاد انعکاس شرطی است. همچنین آنچه امروز شاهدیم وجود یک نوع تبلیغات ترس است، که خواهد توانست مردم را نسبت به سیاست ها آگاه تر کند و میزان مشارکت را بالا ببرد.

اهداف تبلیغات سیاسی

از دیرباز تبلیغات سیاسی ساز و کار مناسبی برای حکومت ها جهت دستیابی به اهداف و آمال سیاسی و سرپوش گذاری بر حقایق شده ، از این رو همواره مورد توجه بسیاری از کشورها بویژه اقتدارگرا بوده است. تحمیل ایده ها و مطامع در شقوق مختلف سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی و… از طریق رسانه های ارتباط جمعی از قبیل شبکه های تلویزیونی ، خبرگزاری ها و مطبوعات و جراید به منظور جذب افکار عمومی و نفوذ در اذهان توده های مردم راهکار مطلوبی جهت تحقق نیت مذبوحانه و به تعبیری هوشمندانه تصمیم گیران سیاسی حکومت ها است .
تبلیغات سیاسی چیست؟به زعم موریس دوورژه ، در رژیم های قدرت گرا وسایل خبری توده گیر در انحصار دولت است ، یعنی این وسایل به پخش تبلیغات دولت می پردازد، در این کشورها رسانه ها به خصوص تلویزیون درکنار پلیس و ارتش پایه اساسی قدرت به شمار می روند و هدف این تبلیغات گرفتن بیعت یکپارچه شهروندان به سود حکومت است .
به عبارت دیگر، تبلیغات سیاسی تلاش آگاهانه حکومت ها برای هژمونی سیاسی است، بنابراین تصور صرف ارتباط تبلیغات سیاسی با حوزه های انتخاباتی اغماض نابخشودنی از محتوای پیچیده واقعی آن است توسعه روز افزون شگردهای تبلیغاتی و رسانه یی و بهره گیری از آن جهت پیشبرد اهداف از پیش تعیین شده از سوی تصمیم گیرندگان سیاسی در عرصه داخلی کشور موجب تقویت انسداد سیاسی به جهت سلب اختیار از عامه مردم و اقتدار منفی می گردد و چنانچه از طرفند یاد شده در عرصه بین المللی استفاده شود که از آن به عنوان امپریالیسم خبری نیز نام برده شده ، موجب تقویت حضور دول قدرتمند در کشورهای عقب مانده و توسعه نیافته و تشدید دخالت در تعیین سرنوشت سیاسی اقتصادی آن کشورها خواهد شد.
صرف نظر از نگاه ویژه رژیم های توتالیتر و مستبد به تبلیغات سیاسی به عنوان ترفندی جهت تحمیق مردم ، امروز شاهد بهره گیری دول دموکراتیک و حامی لیبرالیسم از روش های نوین تبلیغات سیاسی به منظور تحمیق افکار عمومی در عرصه داخلی و پیگیری اهداف توسعه طلبانه در آفریقا و آسیا هستیم.

، ،

2 دیدگاه برای نوشته: تبلیغات سیاسی چیست؟

  1. سلام
    مطلب مفیدی بود ( و قابل استفاده ) اگر
    منابع آن + نام نگارنده و … نیز در انتها ی مطلب شما ذکر میشد .
    در این صورت این مطلب و مشابه آن قابلیت استفاده در تحقیقات و مقالات علمی را هم دارند که طبیعتا وب سایت شما به عنوان رفرنس دکر می شود .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.